Перитонеалдык диализ учурунда кан организмден сыртка чыгарылбайт жана диализ аппараты аркылуу айландырылбайт. Дарылоо көбүнчө үй шартында жүргүзүлөт.
Биз сизге толук окутуу өткөрөбүз — адатта бул болжол менен бир жумага созулат. Окутуу маалында аппаратты кантип туташтыруу жана ажыратуу, суюктукту алмаштыруу, ошондой эле мүмкүн болгон көйгөйлөрдү аныктоо жана аларды чечүү жолдору үйрөтүлөт. Сиз үй шартында диализ жүргүзүүгө даяр болгондон кийин, керектүү бардык медициналык каражаттарды үзгүлтүксүз жеткирип туруу уюштурулат.
PD: жүргүзүү процесси
Перитонеалдык диализди баштоодон кеминде эки жума мурда клиникага келип, курсак көңдөйүнө катетер орнотуу процедурасынан өтүү керек болот. Катетер курсак керегеси аркылуу киргизилет. Бул процедура хирург же нефролог тарабынан жергиликтүү же жалпы анестезия астында жүргүзүлөт. Катетер туруктуу бойдон калат. Анын кичинекей бөлүгү теринин сыртында жайгашып, диализ суюктугу куюлуучу жана чыгарылуучу баштыктарга туташтырылат. Инфекциянын алдын алуу өтө маанилүү болгондуктан, сизге катетерди жана анын айланасын таза кармоо эрежелери толук түшүндүрүлөт.
Ар бир дарылоо циклинде стерилдүү диализ суюктугу катетер аркылуу курсак көңдөйүнө куюлат. Суюктук ал жерде 4–12 саатка чейин болот. Бул процесс күнүнө 3–5 жолу кайталанат жана мындай ыкма үзгүлтүксүз амбулатордук перитонеалдык диализ (CAPD) деп аталат. Мындан тышкары, процедураны түн ичинде атайын аппараттын жардамы менен жүргүзүүгө болот. Бул автоматташтырылган перитонеалдык диализ (APD) деп аталат.
Бул ыкмада организмден ашыкча суу диализ суюктугундагы глюкозанын жогорку концентрациясынын эсебинен чыгарылат. Глюкоза перитонеалдык чел аркылуу кандагы сууну өзүнө тартып чыгарат. Бул процесс ультрачыпкалоо деп аталат. Суюктук кайра чыгарылганда, ал өзү менен кошо уулуу калдыктарды жана ашыкча сууну алып чыгат.
CAPD менен APDнин айырмасы эмнеде?
CAPD да, APD да көбүнчө үй шартында же өзүңүзгө ыңгайлуу жерде жүргүзүлөт. Эгер кошумча жардам же кеңеш талап кылынбаса, клиникага негизинен катетерди алгач орнотуу жана пландуу текшерүүлөр үчүн гана барасыз.
CAPDде күн сайын 3–5 жолу суюктук алмаштыруу жүргүзүлөт, ал эми APDде дарылоо түн ичинде аткарылат. CAPDнин артыкчылыктарынын бири — ал бөйрөктүн калган функциясын APDге салыштырмалуу жакшыраак сактоого жардам бериши мүмкүн.
CAPD учурунда болжол менен 2 литр диализ суюктугу катетер аркылуу курсак көңдөйүнө куюлат. 4–12 сааттан кийин (“кармоо убактысы”) бул суюктук уулуу калдыктар жана ашыкча суу менен кошо сыртка чыгарылып, анын ордуна жаңы стерилдүү эритме куюлат. Мындай “алмаштыруу” негизинен тартылуу күчүнүн жардамы менен жүргүзүлөт жана ар бир жолу 20–40 мүнөткө созулат. Бул күнүнө 3–5 жолу кайталанат. Калган убакта сиз кадимкидей кыймылдап, иштеп, окуп, спорт менен машыгып же саякаттай аласыз.
APD дагы ошол эле принцип менен иштейт, бирок суюктукту алмаштыруу сиз уктап жаткан учурда атайын “циклер” аппараты аркылуу автоматтык түрдө жүргүзүлөт. Мунун артыкчылыгы — күндүз убактыңыз бош болот. Аппаратты колдонууга үйрөнүү адатта 10 күндөй убакытты талап кылат.
Циклер аппараты ар бир алмаштыруу үчүн керектүү суюктуктун көлөмүн автоматтык түрдө өлчөп, аны куюу, кармоо жана чыгаруу убактысын так көзөмөлдөйт. Ошентип, 8–10 саат ичинде организмден зат алмашуунун калдыктары жана ашыкча суу чыгарылат. Эртең менен аппараттан ажыроодон мурда “акыркы толтуруу” деп аталган кошумча эритме курсак көңдөйүнө куюлушу мүмкүн. Ал күндүз организмде калып, кээде түнкү диализге чейин кошумча бир алмаштырууну талап кылышы ыктымал.
APD аппараты көлөмү боюнча кичинекей дөңгөлөктүү чемоданга окшош жана ташып жүрүүгө ыңгайлуу. Ал кадимки уйку режимиңизге ылайыкташып иштейт. Эгер түн ичинде төшөктөн турууга туура келсе, процедураны убактылуу токтотууга болот.
Жаңы муундагы APD аппараттарында дарылоо параметрлери жазылган программаланган маалымат карталары бар. Алар ар бир диализ сеансындагы маалыматтарды сактай алат. Учурда Diaverum мындай аппараттарды Улуу Британиядагы жана Германиядагы бейтаптарына сунуштайт.
CAPDдегидей эле, APD аппараты жана диализ үчүн керектүү каражаттарды сактоо үчүн үйдө белгилүү бир орун талап кылынат.
